Rezystory w GFE-112

[Romekd]

Myślę że lepiej by było wyprowadzić sygnał heterodyny z rezystora emiterowego tranzystora zamiast z cewki.

Kondensator 2 pF nie obciąża jakoś specjalnie obwodu LC oscylatora, jednak na przedstawionym schemacie brakuje mi szeregowego obwodu LC o częstotliwości rezonansowej 10,7 MHz, włączonego w obwody polaryzacji bazy mieszacza. Taki obwód byłby neutralny dla częstotliwości z oscylatora i wzmacniacza w.cz., ale poprawiałby on skuteczność przemiany w mieszaczu, gdyż niwelowałby skutki pojemności baza-kolektor tranzystora mieszacza, podnosząc wzmocnienie dla częstotliwości 10,7 MHz (jeśli taką wartość przenosi tor p.cz.). Poza tym w obwodzie bazy tranzystora mieszacza polskich głowic UKF bardzo często można zobaczyć (poza wspomnianym przeze mnie szeregowym obwodem LC) jeszcze dodatkowy kondensator o pojemności kilkudziesięciu pikofaradów do masy, stanowiący element dzielnika pojemnościowego dla kondensatorów sprzęgających oscylator i wyjście wzmacniacza w.cz. Poniżej schemat zamieszczony w wypowiedzi Kol. Nieliniowego.

IMG_0214_B.jpeg

By zobaczyć te elementy można obejrzeć jak wyglądał schemat dowolnej polskiej głowicy UKF, gdzie wspomniane przeze mnie elementy występowały.

Pozdrawiam
Romek

[Romekd]

Czołem.
Zostałem poproszony przez znajomego o dokładniejsze wytłumaczenie co miałem na myśli mówić o szeregowym obwodzie LC i dodatkowym kondensatorze równoległy. Myślę, że najlepiej będzie pokazać te elementy na schematach kilku głowic UKF. Zacznę od popularnej przed laty głowicy GLORIA, której odręcznie zrysowany schemat znalazłem kiedyś w internecie. Poniżej ten schemat.

GLORIA.gif

Na schemacie w oznaczonych obszarach zaznaczyłem kolorem zielonym rezystory antyparazytowe, które producenci głowić stosowali w obwodach, drenów i czasami jeszcze bramek mosfetów i jfetów oraz w obwodach kolektorów tranzystorów bipolarnych. Powodują one niewielki spadek wzmocnienia toru sygnałowego FM, ale mocno poprawiają stabilność poszczególnych stopni. Czasami ich usunięcie niczego złego nie powoduje, ale w innych przypadkach ich usunięcie powoduje powstawanie oscylacji, np. po podwyższeniu się temperatury głowicy lub tylko w wąskim wycinku pasma odbieranych częstotliwości. Niekiedy głowica potrafi wpadać w oscylacje pasożytnicze przy źle dopasowanej antenie, albo w innych, nieprzewidzianych sytuacjach, więc rezystory te warto jednak stosować.
Kolorem czerwonym zaznaczyłem szeregowy obwód rezonansowy, który zwiera wejście mieszacza dla sygnału pośredniej częstotliwości, co poprawia skuteczność przemiany przez wyeliminowanie skutków ujemnego sprzężenia między bazą i kolektorem tranzystora mieszacza.

Głowica UKF radia samochodowego Echo.png

W odbiorniku samochodowym ECHO SSS-101 mamy na wejściu tranzystor typu J-FET w układzie wspólnego źródła, przez co bramka podłączona jest z górnym końcem uzwojenia wtórnego wejściowego obwodu LC.
W odbiorniku samochodowym Rekord feta we wzmacniaczu wejściowym wykorzystano w układzie wspólnej bramki, a ponieważ wejście takiego wzmacniacza ma niższą rezystancję wejściową od poprzedniego, sygnał z obwodu rezonansowego pobrano z odczepu uzwojenia na źródło tranzystora. Tego typu układ ma z reguły niższe wzmocnienie, ale lepszą stabilność względem układu ze wspólnym źródłem.

Głowica UKF radia samochodowego Rekord.png

Myślę, że nasi Użytkownicy bez trudu znajdą podobne obwody również na innych schematach głowic, gdyż elementy te występują w głowicach powszechnie.

Głowica UKF_DANA.png

Również w omawianej w tym wątku głowicy GFE-112 tego typu elementy występują i bez problemu powinno się je dać wskazać.

Schemat głowicy GFE-112_1.png

Mamy tu zarówno kondensator, który wraz z pojemnościami sprzęgającymi wzmacniacz w.cz. i oscylator tworzy z nimi dzielnik pojemnościowy, mamy szeregowy obwód rezonansowy, który bocznikuje bazę tranzystora mieszacza dla częstotliwości 10,7 MHz i mamy trzy rezystory antyparazytowe, poprawiające stabilność.

Pozdrawiam
Romek

[Szrot majster]

Witam!
A może OMEGĘ na 2 bramkowym MOSFET i LA1185 by Kolega Romekd zrysował?
tych głowic jest mało, idealne do Meluzyna/Kleopatra(trzeba zrobić zasilacz 10-20V dodatniego napięcia)
Ja dwie kupiłem , jest gdzieś mój wątek

[Romekd]

A może OMEGĘ na 2 bramkowym MOSFET i LA1185 by Kolega Romekd zrysował?
tych głowic jest mało, idealne do Meluzyna/Kleopatra(trzeba zrobić zasilacz 10-20V dodatniego napięcia)
Ja dwie kupiłem , jest gdzieś mój wątek

Niestety, nie dysponują tego tego typu głowicą. W necie znalazłem, że pod tą nazwą występowały dwie głowice UKF. Jedna była produkcji fabrycznej i wyglądała podobnie do popularnej głowicy Gloria ( https://centrumelektroniki.pl/GLOWICA_F ... RSTzgvTeXF ), a druga była produkowana przez polską firmę, opisywana była jako OMEGA FM1 i stanowiła nieekranowany blachą moduł z układem LA1185 i właśnie dwubramkowym tranzystorem typu MOSFET (zawierała elementy SMD, rezystory, kondensatory i tranzystor). Widziałem też jeszcze inną głowicę, na znanym portalu sprzedażowym, w cenie 120 zł ( https://business.allegro.pl/produkt/glo ... 8659330595 ). O którą głowicę chodzi?

Pozdrawiam
Romek

[Szrot majster]

A może OMEGĘ na 2 bramkowym MOSFET i LA1185 by Kolega Romekd zrysował?
tych głowic jest mało, idealne do Meluzyna/Kleopatra(trzeba zrobić zasilacz 10-20V dodatniego napięcia)
Ja dwie kupiłem , jest gdzieś mój wątek

Niestety, nie dysponują tego tego typu głowicą. W necie znalazłem, że pod tą nazwą występowały dwie głowice UKF. Jedna była produkcji fabrycznej i wyglądała podobnie do popularnej głowicy Gloria ( https://centrumelektroniki.pl/GLOWICA_F ... RSTzgvTeXF ), a druga była produkowana przez polską firmę, opisywana była jako OMEGA FM1 i stanowiła nieekranowany blachą moduł z układem LA1185 i właśnie dwubramkowym tranzystorem typu MOSFET (zawierała elementy SMD, rezystory, kondensatory i tranzystor). Widziałem też jeszcze inną głowicę, na znanym portalu sprzedażowym, w cenie 120 zł ( https://business.allegro.pl/produkt/glo ... 8659330595 ). O którą głowicę chodzi?

Pozdrawiam
Romek

Witam!
O to mi chodzi

FM.jpeg

To jest głowica a nie konwerter

[Romekd]

Nigdy tego nie miałem w rękach. Wygląda dość solidnie, trzy podwójne diody pojemnościowe, do strojenie obwodu wejściowego wzmacniacza w.cz. (wydaje mi się, że przez płytkę prześwituje tranzystor), obwodu wyjściowego i oscylatora, dodatkowa dioda dla pętli ARCz. w oscylatorze, stabilizator napięcia... Brakuje jakichś cewek, ale może ma to związek z wejściem drugiej anteny ANT2... Układ LA1185, z tego co pamiętam miał w sobie podwójnie zrównoważony mieszacz przemiany częstotliwości i dość czuły wzmacniacz w.cz. w układzie wspólnej bazy. Był stosowany w głowicach kilku odbiorników przenośnych w latach 90., w tym kilku modelach firmy SHARP (tam był montowany jego odpowiednik: TA7358), które kiedyś przestrajałem, a po przestrojeniu wykazywały niezłą czułość. W pokazanej przez Ciebie głowicy zastosowano na jego wejściu dodatkowy wzmacniacz z dwubramkowym Mosfetem, więc ciekaw jestem jaką ta głowica osiągała czułość?
Jeśli dysponujesz tą głowicą, to czemu nie zrysujesz jej schematu?

Pozdrawiam
Romek

[hellcat]

Nigdy tego nie miałem w rękach.

Ja miałem, nie tylko w rękach ale na przyrządach też, nie powala.
Jak wrócę do Warszawy, to wrzucę schemat Glorii, mam w Protelu, trzeba było śledzić konkurencji
Gloria miała trochę inną konstrukcje, większą czułość, siłą rzeczy była to projektowana do odbiorników samochodowych.
Głowica T10 MJM miała mniejszą, ale od początku była projektowana do odbiorników stacjonarnych i to w dużych miastach, gdzie sygnał z kablówki był na dużym poziomie.
Wrzucę schematy, pewnie w sierpniu,producent Glorii się nie obrazi za reverse engineering, a firma MJM już nie istnieje od prawie 20 lat.
Jednak głowica T10 też był całkowicie polskim wyrobem i to przed pojawieniem Glorii.

[Nieliniowy]

Znalazłem cewkę 7x7 która z kondensatorem 100pF rezonuje na 17MHz. Po przezwojeniu będzie eliminator 10.7MHz.
Jeśli chodzi o mieszacz, z jakim prądem powinien on pracować. U mnie po przeróbkach jest około 1.8mA, dodany rezystor 27k między bazą a masą. Poprzednio (schemat jak w Juli regulowane 18k tylko od góry do bazy) było 9..6mA i się przesterował.

Teraz to się trzymam tematu.
W polaryzacji bazy mieszacza, czy warto dobrać rezystor tak żeby był tylko "od góry" i dawał prąd pracy 1..3mA (zgaduje że to optymalnie na podstawie eksperymentów) Obecnie, dodatkowy 27k od dołu pewnie trochę tłumi sygnał.

Rozciągnę pasmo żeby pokrywało 84.5 - 108.5 MHz (W Sacramento są stacje ponad 108, u mnie, Portland, ostatnia na 107.5)
Odkryłem stacje na 85.9 której większość odbiorników w domu nie widzi.

[Nieliniowy]

Eliminator zamontowany i zakres heterodyny powiększony. Kondensator szeregowo z agregatem zwiększony z 100pF na 140pF. Kondensator 10pF zamieniony na 7pF. (ratuje mnie że mam zapasy małych kondensatorów o głowicowych wartościach)
Zakres przestrajania obwodów W.CZ. też poprawiłem, kondensatory 15pF podmienione na 8pF.
Niestety powróciła niestabilność wzmacniacza W.CZ.
Walczę z tym po kolei dodając te rozwiązania, składając do kupy i testując:
Zredukowany prąd, rezystor emiterowy to teraz 2.4k.
Dodany rezystor antyparazytowy 10ohm.
Zmieniony sam tranzystor na 2N5486.
Mieszacz dostał rezystor antyparazytowy 120ohm, w akcie desperacji.
Na razie bezskutecznie, a działało całkiem dobrze zanim wczoraj w tym pogrzebałem.
Następny krok to dokładnie wymyję płytkę alkoholem. Głowica była rozmontowywana i grzebana niezliczoną ilość razy..

Pytanie: dlaczego kondensator eliminatora 10.7 jest czasem łączony z emiterem a nie bezpośrednio z masą? Emiter jest umasiony poprzez kondensator 1nF ale zawsze to jakieś drobne dodatnie sprzężenie. U mnie jest bezpośrednio do masy, wywalony stary rezystor bazy do masy 27k, i kondensator eliminatora 140pF jest zbocznikowany rezystorem 39k.

[Romekd]

W wielu głowicach UKF obwód LC na wejściu wzmacniacza i tranzystor były ekranowane od obwodu wyjściowego LC lub cewki obu obwodów były zamontowane w różnych płaszczyznach (np. osie cewek ustawione były pionowo i poziomo), by zmniejszyć przenikanie sygnału z wyjścia na wejście.
Co do kondensatora w szeregowym obwodzie LC, to najczęściej był on połączony z masą, a w układach, w których był połączony z emiterem tranzystora mieszacza sam emiter blokowany był z masą kondensatorem o pojemności 10 nF, więc dodatnie sprzężenie zwrotne, przy tak dużym stosunku wartości kondensatorów raczej nie występowało. W przedstawionym przeze mnie schemacie mamy właśnie taką sytuację (120 pF i 10 nF).



Na szybko obejrzałem schematy kilku innych głowic UKF i w tych kondensator zawsze był podłączony do masy.

2SK41E_Elizabeth_1.gif

2SK241_TECHNICS SA-180.jpg

AF106_IZABELLA MOT664_1969r.jpg

AS641_AS6411_AS6412_BF961.png

BF3 14_Zodiak.gif

BF195_JUBILAT STEREO.png

BF215 Alina2 i EWA2.jpg

BF314_AS642.png

BF961_AS946.png

W których głowicach UKF, poza tą pokazana przeze mnie, kondensator obwodu LC 10,7 MHz był jeszcze połączony z emiterem?
W układach z mieszaczem samooscylującym w układzie wspólnej bazy szeregowy obwód LC pracował w emiterze i w tym miejscu z reguły pojemność kondensatora była nieco większa (330 pF do 750 pF, a cewka miała mniejszą indukcyjność, by impedancja była niższa niż w układzie gdzie obwód ten był podłączony do bazy tranzystora), poza tym często rezystorowy dzielnik napięcia był podłączony przed cewką, by dodatkowo nie obciążał obwodu bazy dla sygnałów z oscylatora i wzmacniacza w.cz.

Pozdrawiam
Romek

[Nieliniowy]

Co do kondensatora w szeregowym obwodzie LC, to najczęściej był on połączony z masą, a w układach, w których był połączony z emiterem tranzystora mieszacza sam emiter blokowany był z masą kondensatorem o pojemności 10 nF, więc dodatnie sprzężenie zwrotne, przy tak dużym stosunku wartości kondensatorów raczej nie występowało. W przedstawionym przeze mnie schemacie mamy właśnie taką sytuację (120 pF i 10 nF).

W których głowicach UKF, poza tą pokazana przeze mnie, kondensator obwodu LC 10,7 MHz był jeszcze połączony z emiterem?

Pozdrawiam
Romek

Też tak myślałem, ale to rozwiązanie wydaje się dziwne. Po co kusić licho? Układy UKF i tak są z natury kapryśne, zwłaszcza na starszych tranzystorach z epoki. Wydawało mi się że to jeszcze gdzieś widziałem.. nie na forum..

Cewka 7x7 miała oryginalnie 10 zwoji. Zmieniłem na 16. Bez ekranu jest rezonans z 10.7MHz przy pojemności 100pF, rdzeń 3/4 w cewce. Przy nałożonym ekranie trzeba było zwiększyć do 140pF. Zamontowane z ekranem. Daje to pewnie jakąś pojemność do masy, nie dawałem dodatkowego kondensatora "Cr". Cewka jest przy bazie, kondensator 140pF od masy, kondensator zbocznikowany rezystancją 39k.

Udało mi się to wszystko uspokoić. Zwiększenie rezystora w drenie z 10 do 56ohm + dokładne wyczyszczenie płytki (+pozostałe zmiany). Układ jest na styk ze stabilnością ale odbiera całkiem dobrze. Strojenie filtrami W.CZ. daje teraz normalne efekty. Maksimum sygnału jest na 2/3 maksymalnej pojemności trymerów, na obydwu końcach pasma. Z cewkami powietrznymi to trochę loteria jeśli chodzi o pokrycie pasma i współbieżność.

Sprawa ze stacją na 85.9MHz się wyjaśniła jest to echo stacji 106.3MHz. Jakieś losowe pomieszanie innych częstotliwości?
Ciekawe że SDR też ją widzi, więc to nie jest efekt samej głowicy.

Jeszcze to trochę dopieszczę w wolnych chwilach i postaram się uruchomić dekoder stereo. Ten z wątku o radiu FM synchronicznym.
Detektor FM to też niezłe jaja, nastrojony perfekcyjne daje bardzo marne wyniki akustyczne. Nastrojony na uch brzmi przyjemnie, ale nie daje się uzyskać zera detektora, więc na razie nie ma ARCZ.