Szrot majster pisze: pn, 24 sierpnia 2026, 23:15 Zasadniczo UKF CCIR jest od 87,5MHz i tak też dążę do 108MHz(dążę do 108,20) gdy przestrajam z OIRT na CCIR, szkoda tylko, że na ogół w tańszych Tarabanach czy innych Beskidach BF195 są tak kiepskie, że na ogół nie idzie do 100MHz dojechać, na szczęście BF241 dają "kopa" tym głowicom i "z marszu" idzie pełny zakres osiągnąć.
Tak samo 95-99% lampowych głowic UKF, tych do 100MHz odbiera u mnie do 100,5MHz, dzięki czemu słyszę lokalne Radio PiK na 100,1MHz z Bydgoszcz/Trzeciewiec, niestety u mnie "na drucie" jest kiepsko, więc tam, gdzie nie da rady anteny założyć na tapetę wjeżdża DAB+ choć za AAC+ nie przepadam, MP3 słucham jakby CD to było a AAC+ "nie trawię" za bardzo, w stosunku do FM to jak parówki najtańsze z MOM-em do takich z szynki za 30-40zł za kilogram.
Ale u mnie PiK ma spory bitrate więc "przełknę".
I najgorsze jest to, że stacja 120kW ERP z Bydgoszczy znika w szumach z powodu Borów Tucholskich a 100W ERP z Grudziądza dolatuje w okolice Chojnic czy Brus.
A wracając do głowic z PRL-u gdzie są kanciaste BF195 czy BF215 i starego typu rdzenie U31 łatwo zmodyfikować na BF241 i rdzenie U11(ze starych głowic na CCIR, zarówno polskich jak i NRD/RFN), Pionier Stereo osiągnął naprawdę fajny odbiór w stereo na drucie ale z dekoderem na MC1310.
W starych głowicach problemem były dziadowskie tranzystory i rdzenie U31.
W takiej Elizabeth Hi-Fi DSH-101 nie mogłem wydusić powyżej 105MHz, po wymianie rdzenia U31 w heterodynie na aluminiowy bez trudu mam do 107,9MHz.
Zasadniczo zakres FM zaczyna się od częstotliwości 87,5 MHz, a nawet jeszcze nieco niżej, gdyż każdy współczesny odbiornik może odbierać stację na częstotliwości 87,5 MHz i 108 MHz wraz z częstotliwościami niższymi i wyższymi, wynikającymi z dewiacji częstotliwości danej stacji, która może sięgać jeszcze kilkudziesięciu kiloherców poniżej i powyżej tych skrajnych częstotliwości (na górnym skraju pasma obowiązują zupełnie inne, bezwzględne restrykcje: zagrożenie dla lotnictwa, gdyż pasmo tuż powyżej 108 MHz (dokładnie 108–117,975 MHz) zajmują lotnicze systemy radionawigacyjne ILS i VOR. Najwyższa dopuszczalna częstotliwość nośna dla radia UKF FM wynosi 107,9 MHz.. Jest to istotne, gdyż w rzeczywistości stacje nadawcze mogą swoją emisją wybiegać ponad ustalony zakres 87,5 MHz do 108 MHz, czego, teoretycznie przynajmniej nie mogą robić np. krótkofalowcy, gdyż oni są zobowiązani by nie wychodzić poza pasma amatorskie (muszą uwzględnić szerokość wstęg bocznych). Przyjęło się też mówić, że górny UKF ma szerokość 20 MHz, gdy tak naprawdę ma 20,5 MHz, plus to co wynika z szerokości emisji stacji zlokalizowanych na końcach zakresów. W Zawierciu na częstotliwości 87,5 MHz można odbierać bodajże pierwszy program polskiego radia (Jedynkę), nadawany z Wręczycy koło Częstochowy (ok. 55 kilometrów od Zawiercia) z mocą ERP: 10 kW.
Ciągle jak jakąś mantrę powtarzasz, że BF194 były kiepskie i nie chciały pracować już przy 100 MHz. Jest to niestety bzdura, gdyż w głowicach UKF stosowano tranzystory o nico niższym wzmocnieniu, oznaczane jako BF195, których częstotliwość graniczna w układzie WE wynosi 250 MHz (w układzie wspólnej bazy zapewne mogła być dużo wyższa), a tranzystory te najczęściej są stosowane w układzie wspólnej bazy (w generatorze) lub wspólnej bazy, lub przy podstawie mieszanej w układzie wzmacniacza w.cz. W swojej praktyce przestroiłem setki lub tysiące rozmaitych odbiorników z zakresem UKF i jeszcze nie trafiłem na taki przypadek, by jakiś tranzystor BF195 nie pracował w nich do końca zakresu "nowego" UKF-u. Owszem są tranzystory lepsze od BF195 (i były już w latach 70. zeszłego stulecia), jak choćby BFT66 firmy Siemens czy z nieco późniejszego okresu produkcji naszego krajowego CEMI, jak np. BF314 lub któreś z niskoszumowych tranzystorów zachodnich (obecnie we wzmacniaczu w.cz. można również użyć tranzystorów heterozłączowych /HBT/, krzemowo-germanowych o ekstremalnie niskich szumach własnych i częstotliwości granicznej leżącej wysoko w zakresie GHz... Jeśli komuś BF195 nie chce pracować jako generator w układzie wspólnej bazy już w okolicach 100 MHz, to albo trzeba zadbać o większe zwrotne sprzężenie dodatnie w generatorze, albo zmienić punkt pracy tranzystora, gdyż częstotliwość graniczna każdego tranzystora bipolarnego zależna jest silnie od prądu kolektora.
Pozdrawiam
Romek
Na pewno tranzystory w metalowych obudowach miały nieco większe wzmocnienie.
