Potencjometr anodowy (?)

[haterkmp]

Witam szanownych Forumowiczów

Siedzę nad wzmacniaczykiem do domowego grania. Układ już wybrany (fenderowaty preamp i końcówka na 6N1P połączonej równolegle) ale jak to jest przy budowie, cały czas człowiek myśli i tak do głowy mi przyszło coś takiego: jak wiadomo rezystor anodowy jest bezpośrednio odpowiedzialny za wzmocnienie stopnia (oczywiście razem z rezystorem katodowym i ew. pojemnością). I tak w gitarowcach ogólnie się przyjęło na anodzie mieć 100k, z czego można spotkać inne wartości od 32k do 330k a więc dość szeroko. I tu taka koncepcja. Gdyby wraz z rezystorem anodowym dać w szereg potencjometr 100k/A to możnaby było wpływać bezpośrednio na wzmocnienie stopnia. Oczywiście nie uwzględniam tutaj czysto praktycznych aspektów jak izolacja tego potencjometru itd. Co myślicie o takim modzie? Wiadomo, że w rekonfigurowalnych wzmacniaczach modyfikowana jest wartość tego rezystora, oczywiście w bardziej skomplikowany sposób

[przemak]

Rezystor anodowy i katodowy to "komplet" - robiąc porządnie trzeba by zmieniać oba. Ale podwójny przełącznik - czemu nie?

[Danilewicz]

Przełącznik już bardziej. Z tym, że raczej nie będzie można przełączać podczas grania.

[o-----c]

Jak wspomniał Kol.Danilewicz, sens ma ew.odpowiedni przełącznik, powodujący załączenie "standardowych" wartości. Efekt będzie wystarczająco zauważalny pomiędzy np. 100k - 220k - 470k. Wartości pośrednie, uzyskiwane za pomocą potencjometru, np. 120k i 130k, to bicie piany. Temat można rozwiązać "sprytnie", zasilając taki stopień odpowiednio wyższym napięciem, choćby i 500V, aby uzyskać pewną kompensację spadku napięcia na anodzie wraz ze zmieniającą się wartością "sumarycznego" rezystora anodowego, tu złożonego np. z trzech szeregowo połączonych, wymienionych wyżej wartości. Do ich "przełączania" (celowo cudzysłów) służyły by podłączone do ich punktów wspólnych małe kondensatory elektrolityczne, powiedzmy 2u2 -4u7, załączane za pomocą fotorezystorów (bezstukowo) lub przekaźników (prawie bezstukowo), a polaryzowane wstępnie z tych punktów rezystorami rzędu 1M - 2M2.

BTW
To ogólnie może być wersja modu, w którym pierwszy stopień pełni jednocześnie rolę typowego stopnia mesowego, fenderowego i marszalowego dla reszty osobnych trzech kanałów. Mam też analogiczny sposób na przełączanie bezstukowe rezystancji katodowej w b. dużym zakresie.

[painlust]

Pomysł godny niejakiego Florka, którego wzmacniacz gitarowy (tak, tak Florek takowy zaprojektował) miał potencjometr w katodzie. Jest to już chyba bardziej eleganckie niż potencjometr w anodzie, ale niby co byśmy tym chcieli uzyskać? Przecież jak damy większy rezystor to możemy przytłumić wzmocnienie potencjometrem gain i uzyskać podobny jak nie taki sam efekt. Jeśli miało by to jakikolwiek sens ktoś by to już zaproponował produkując to seryjnie.

[michalpiw]

Ja się podepnę pod temat aby nie zakładać nowego wątku.

Jak to jest z pasmem przenoszenia a wartością rezystora anodowego? Tzn. wiem, że im rezystor ma większą wartość, tym krótsze pasmo od góry.
Ale nie ma jakiegoś prostego wzorku na fg dla triody?

[Danilewicz]

Kiedyś miałem książkę Merlina Blencowe "Designing tube preampss for guitar and bass". z tego co pamiętam, to tam wszystko było opisane.
Edit: Link do jego strony:
http://www.valvewizard.co.uk/
Książkę można znaleźć w internecie w wersji pdf.

[michalpiw]

Dzięki, świetna książka!
Wreszcie wszystko zebrane w jedno miejsce i nie trzeba niczego wyprowadzać samemu

[TooL46_2]

Książkę można znaleźć w internecie w wersji pdf.

$30 to chyba nie jest wydatek, na ktory sobie nie mozna pozwolic? Dwa, ze mozna zawsze zmowic kilka ksiazek wspolnie -- taniej wtedy wychodzi. Byla akcja pare lat wstecz.

[Danilewicz]

Nie przeczę, nie jest to jakiś ogromny wydatek, ale przeważnie pieniądze wystarczają mi tylko na części (chociaż nieraz i na to brakuje).

[haterkmp]

oczywiście że można uzykać podobne wzmocnienie zwiększając Ra i zmniejszając sygnał na siatce ale - dzięki właśnie zmianie Ra wpływamy na punkt pracy lampy a co za tym idzie - zmienia się charakterystyka częstotliwościowa sygnału (o ile dobrze pamiętam nauki Toma). co do potencjometru to wiadomo że różnica pomiedzy 100k a 110k jest w sumie pomijalna więc praktycznie byłby to przełącznik z dobranymi rezystorami. dodatkowo można jeszcze obniżać/podwyższać Ua żeby uzyskać mocniejszy efekt. główne założenie mojego pomysłu to "przełączanie się" pomiędzy cleanem a docelowo leadem (choć pewnie na tym samym zestawie elementów biernych brzmieć będzie jak przesterowany zodiak). chyba zacznę przeprowadzać testy jak znajdę trochę więcej czasu... w sumie byłby to pierwszy stopień fendera na jakiejś małej końcówce pokroju 1W z nasyconym trafem wyjściowym.

[Wicker]

Co do ustawiania punktu pracy, kiedyś wyczytałem, że dla rodziny ECC83 (81 82), aby ustalić "środkowy" punkt pracy tj. na środku odcinka liniowego charakterystyki, należy wylicz wartość Rc jak Ra/66:
100k/66 ~= 1.5k , 150k/66 ~= 2.2k, 220k/66 ~=3.3k, stąd są to typowe wartości spotykane we wzmacniaczach, nt. w hi gaina często łamie się tą zasadę, z oczywistego powodu.

[o-----c]

Dwie wersje, mogące być pomocne. Pewnie większości Kolegów znane, ale dla początkujących mogą być przydatne. Na pierwszym rysunku (Marshall JVM) jest to, o czym wspomniałem wyżej. Pewnej oczywistej korekcji podlegać mogą wartości rezystorów anodowych. Przełączanie jest bezstukowe, choć "polaryzacja" (naładowanie do napięcia pomiędzy R73 i R74) elektrolitów bierze się "z masy". Można uwzględnić +HT biorąc pod uwagę, który ma to być w kolejności stopień.
Na drugim rysunku fragment Road Kinga, z - niestety - "obwodem stukającym". To jest too, o czym kilku Kolegów pisało, jako o "niedociągnięciu inżynierskim" (taki eufemizm). Niestety, układ klampujacy tego wzmacniacza nie radzi sobie z taaaką amplitudą "stuków" - przy przełączaniu pomiędzy kanałami I/II a III/IV słychać łomot. Co ja się nabiedziłem...
Na trzecim rysunku mamy wariant przełączania rezystora katodowego. To akurat z Triampa H&K. Mój "patent" jest inny.