Wzmacniacz lampowy 300B SET

Wzmacniacze, zasilacze itd. Schematy, parametry, konstrukcje...

Moderatorzy: gsmok, tszczesn, Romekd, Einherjer, OTLamp

Awatar użytkownika
Romekd
moderator
Posty: 6891
Rejestracja: pt, 11 kwietnia 2003, 23:47
Lokalizacja: Zawiercie

Re: Wzmacniacz lampowy 300B SET

Post autor: Romekd »

Radio_Amator pisze: pt, 1 lipca 2022, 15:01 Romek, ten niebieski Nichicon jest niebieski - tyle o nim wiem :wink: Po zmierzeniu ESR=0,09 ohm.

Znalazłem taki specjalny do audio :twisted:
Nichicon UFG1C222MHM o pojemności 2200uF/16V. Na moim chińskim mierniczku zmierzyłem ESR=0,04 ohm (przyzwoicie).
Załączam też notę katalogową - mój zaznaczyłem czerwoną ramką. Jednak nie znalazłem tu parametru Ripple current, a "Rated Ripple (mArms)(85℃/120Hz)" - ale to raczej to samo.

Wlutuje i zobaczę jednak dopiero po niedzieli - brak czasu.

Udanego weekendu
To to samo...

https://passive-components.eu/ripple-cu ... apacitors/

Pewnie niektóre osoby zastanawiają się czemu wspomniałem o kondensatorach produkowanych do urządzeń audio, a zrobiłem to w tym celu, by uzmysłowić niektórym czytającym ten wątek, że takie kondensatory nie zawsze nadają się do obwodów zasilaczy stosowanych we wzmacniaczach audio, gdyż kondensatory te mogą mieć marne parametry - wysoki ESR i niski dopuszczalny prąd (RMS) tętnień (co nie musi mieć istotnego znaczenia w obwodach gdzie występują sygnały audio). Niemal na każdym typie kondensatora, a mam tu na myśli kondensatory firm renomowanych, a nie jakichś marnych, przeważnie chińskich podróbkach, podana jest, poza pojemnością i dopuszczalnym napięciem jeszcze seria produkcyjna oraz dopuszczalna temperatura pracy elementu. Oznaczenie typu (serii) to przeważnie dwie lub trzy litery. Myślę, że na Twoim kondensatorze Nichicon również jest podane oznaczenie serii, ale znajduje się poza widocznym "kadrem", który pokazałeś w załączniku. Mam taką prośbę byś przyjrzał się dokładniej temu elementowi i napisał co znajduje się w oznaczeniu. W TME mamy np. niebieską serię "KA", przeznaczoną właśnie do sprzętu audio.

https://www.tme.eu/pl/details/uka1e102m ... /nichicon/

W PDF-ie możemy jednak przeczytać, że kondensatory te mają dopuszczalną maksymalną wartość prądu równą 680 mA (te o napięciu dopuszczalnym 10 V mają już tylko 500 mA /RMS/), a dwie lampy 6SN7 w Twoim wzmacniaczu pobierają 1,2 A (po nagrzaniu się katod), czyli znacznie więcej niż dopuszczalna wartość dla tej serii kondensatorów. Gdybyś użył kondensator Nichicon innej serii, to może miałyby one mniejszą ESR i mniejsze straty, przekładające się na niższą temperaturę pracy i większą żywotność. Ja od pewnego czasu w zasilaczach staram się używać kondensatorów firmy Panasonic, serii FR, które przy pojemności 1000 uF i napięciu 25 V mają ESR na poziomie 20 mΩ i dopuszczalny prąd 2,47 A.

Kondensator, który pokazałeś w ostatnim poście też może być nieodpowiedni, mimo pozornie niskiego ESR, większej pojemności i teoretycznie nieznacznie większego prądu dopuszczalnego (1,27 A; został on podany dla 120 Hz, a u nas w sieci mamy 50 Hz, po wyprostowaniu 100 Hz...). Przede wszystkim wskazania pokazanego na zdjęciu miernika (chyba należałoby powiedzieć wskaźnika) są mało wiarygodne, gdyż nie wiadomo przy jakiej częstotliwości wykonywany jest pomiar ESR (przydałoby się to zmierzyć dla 100 Hz).
ESR dla kondensatorów przeznaczonych do pracy impulsowej może spadać wraz ze wzrostem częstotliwości i być najniższe przy kilkudziesięciu kilohercach, choć przy częstotliwościach rzędu 100 Hz (klasyczne zasilacze) może być już dużo wyższe. To samo dotyczy dopuszczalnego prądu, który przy częstotliwościach rzędu 100 Hz może w jednych typach kondensatorów być nawet kilkukrotnie niższy niż dopuszczalny prąd przy częstotliwości kilkudziesięciu czy kilkuset kHz.

Pozdrawiam
Romek
α β Σ Φ  Ω  μ π °C ± √ ² < ≤ ≥ > ^ Δ − ∞ α β γ ρ . . . .
Radio_Amator
25...49 postów
25...49 postów
Posty: 29
Rejestracja: wt, 8 marca 2022, 14:05
Lokalizacja: Toruń

Re: Wzmacniacz lampowy 300B SET

Post autor: Radio_Amator »

Dzień dobry.

Romek - miałeś rację. Wstawiłem inny kondensator, a mianowicie 1000uF 35V Nippon Chemi-Con SXE Low Impedance 105'C (pogrzebałem i okazało się, że mam kilkanaście nowych), którego max. RC przy 100Hz wynosi 1540mA - jest zimny. Myślę, że w tym zasilaczu wystarczy taki. Dziękuję za informację o "Ripple Current" - jakoś tak nigdy o tym nie myślałem, a to bardzo ważny parametr. Znowu się czegoś nauczyłem :)

Szanowni, co z tym rezystorem R* (220Ω/50W), który dodałem w zasilaczu anodowego? Gdzie popełniłem błąd skoro tak się grzeje? Muszę obniżyć napięcie zaraz za mostkiem, bo kondensatory mam na 450V, a bez rezystora napięcie na CE1 przekracza 450V.

Pozdrawiam
Zbyszek
Załączniki
Zasilacz.png
Lubię chleb ze smalcem
Awatar użytkownika
Marek7HBV
3125...6249 postów
3125...6249 postów
Posty: 3923
Rejestracja: wt, 1 grudnia 2015, 19:26

Re: Wzmacniacz lampowy 300B SET

Post autor: Marek7HBV »

Radio_Amator pisze: wt, 5 lipca 2022, 08:55 Dzień dobry.



Szanowni, co z tym rezystorem R* (220Ω/50W), który dodałem w zasilaczu anodowego? Gdzie popełniłem błąd skoro tak się grzeje? Muszę obniżyć napięcie zaraz za mostkiem, bo kondensatory mam na 450V, a bez rezystora napięcie na CE1 przekracza 450V.

Pozdrawiam
Zbyszek
Jest sporo miejsca przy kontrolce zasilania i można dołożyć transformator { w przeciwfazie} do zmniejszenia napięcia anodowego. :D
Awatar użytkownika
Michal_Pol
250...374 postów
250...374 postów
Posty: 331
Rejestracja: pn, 4 kwietnia 2011, 10:38

Re: Wzmacniacz lampowy 300B SET

Post autor: Michal_Pol »

Jaki masz spadek napięcia na tym rezystorze? Może wepnij go przed mostek, będziesz zbijał napięcie zmienna a nie wyprostowane.
Awatar użytkownika
Romekd
moderator
Posty: 6891
Rejestracja: pt, 11 kwietnia 2003, 23:47
Lokalizacja: Zawiercie

Re: Wzmacniacz lampowy 300B SET

Post autor: Romekd »

Czołem.
Radio_Amator pisze: wt, 5 lipca 2022, 08:55 Dzień dobry.

Romek - miałeś rację. Wstawiłem inny kondensator, a mianowicie 1000uF 35V Nippon Chemi-Con SXE Low Impedance 105'C (pogrzebałem i okazało się, że mam kilkanaście nowych), którego max. RC przy 100Hz wynosi 1540mA - jest zimny. Myślę, że w tym zasilaczu wystarczy taki. Dziękuję za informację o "Ripple Current" - jakoś tak nigdy o tym nie myślałem, a to bardzo ważny parametr. Znowu się czegoś nauczyłem :)

Szanowni, co z tym rezystorem R* (220Ω/50W), który dodałem w zasilaczu anodowego? Gdzie popełniłem błąd skoro tak się grzeje? Muszę obniżyć napięcie zaraz za mostkiem, bo kondensatory mam na 450V, a bez rezystora napięcie na CE1 przekracza 450V.

Pozdrawiam
Zbyszek
Mam prośbę, byś, jeśli to możliwe, pokazał dokładniejsze zdjęcie tego nieodpowiedniego kondensatora firmy Nichicon (jeśli to nie podróbka, to powinien być na nim podany typ elementu). Moim zdaniem warto takie informacje zamieszczać, dla potencjalnych czytających, by wiedzieli na jaki typ uważać w tym konkretnym zastosowaniu, co poprawiłoby dydaktyczną stronę wątku.

Jeżeli chodzi o straty mocy na szeregowym rezystorze, to przy "zbijaniu" na nim sporego "naddatku" napięcia, będą one nieuniknione. Dodatkowo rezystor ten niewiele pomaga w momencie gdy lampy w ogóle nie pobierają prądu anodowego, czyli w momencie nagrzewania się katod. Najlepszym rozwiązaniem byłoby odwinięcie części uzwojenia wtórnego, gdyż pozwoliłoby to zredukować straty energii i wydzielanie się niepotrzebnego ciepła... Jeśli to niemożliwe, to innym sposobem na zmniejszenie napięcie bez znacznego wzrostu strat mocy mogłoby być zastosowanie drugiego, mniejszego transformatora sieciowego, którego uzwojenie włączone byłoby odwrotnie, przez co "suma" napięć obu uzwojeń byłaby niższa. Można też poszukać kondensatora o wyższym napięciu dopuszczalnym. Inną rzeczą jest ta "zbyt wysoka" temperatura rezystora, gdyż na rezystorach prawie zawsze traci się pewna moc, a ich dopuszczalna temperatura dla pełnej dopuszczalnej mocy strat może być bardzo wysoka (w przypadku niektórych typów rezystorów może sięgać ponad ponad 100°C, a nawet być jeszcze dużo wyższa...).

Pozdrawiam
Romek
α β Σ Φ  Ω  μ π °C ± √ ² < ≤ ≥ > ^ Δ − ∞ α β γ ρ . . . .
Awatar użytkownika
Romekd
moderator
Posty: 6891
Rejestracja: pt, 11 kwietnia 2003, 23:47
Lokalizacja: Zawiercie

Re: Wzmacniacz lampowy 300B SET

Post autor: Romekd »

Michal_Pol pisze: wt, 5 lipca 2022, 10:25 Jaki masz spadek napięcia na tym rezystorze? Może wepnij go przed mostek, będziesz zbijał napięcie zmienna a nie wyprostowane.
Przerzucenie tego rezystora przed mostek prostowniczy nie zmieni w nim poziomu strat mocy, więc taka zmiana w układzie byłaby bezcelowa. Rezystorowi wszystko jedno czy przepływa przez niego prąd wyprostowany, czy zmienny z transformatora.

Pozdrawiam
Romek
α β Σ Φ  Ω  μ π °C ± √ ² < ≤ ≥ > ^ Δ − ∞ α β γ ρ . . . .
Radio_Amator
25...49 postów
25...49 postów
Posty: 29
Rejestracja: wt, 8 marca 2022, 14:05
Lokalizacja: Toruń

Re: Wzmacniacz lampowy 300B SET

Post autor: Radio_Amator »

Romku,
ten niebieski kondensator Nichicon ma oznaczenie H2007 - zdjęcie poniżej.
Kondensator i rezystor.jpg
Jest małych gabarytów 10x20mm stąd prąd tętnień może być niewielki.
Niestety nie odwinę uzwojenia wtórnego w transformatorze - na 100% bym coś zepsuł, a nie chcę "poprawiać" po Panu Ogonowskim :twisted:
Michal_Pol pisze: wt, 5 lipca 2022, 10:25 Jaki masz spadek napięcia na tym rezystorze? Może wepnij go przed mostek, będziesz zbijał napięcie zmienna a nie wyprostowane.
Michał, na rezystorze R* mam spadek ok. 30V +/- 0,5V. Dzięki temu UA=370V. Bez rezystora UA=440V, ale to napięcie też się lekko waha w zależności od napięcia sieciowego (dziś 237V).

Bez rezystora napięcie za mostkiem =460V, UA=440V
Zasilacz bez rezystora.jpg
Z rezystorem:
Zasilacz z rezystorem.jpg
Dla spokoju sumienia dodałem rezystory przed mostek, takie RA 100Ω/10W:
Zasilacz z rezystorami przed mostkiem.jpg
Napięcia były OK, ale rezystory bardzo się grzały.
Lubię chleb ze smalcem
Lisor
1250...1874 posty
1250...1874 posty
Posty: 1507
Rejestracja: czw, 5 czerwca 2003, 12:05

Re: Wzmacniacz lampowy 300B SET

Post autor: Lisor »

Radio_Amator pisze: wt, 5 lipca 2022, 08:55 Dzień dobry.


Szanowni, co z tym rezystorem R* (220Ω/50W), który dodałem w zasilaczu anodowego? Gdzie popełniłem błąd skoro tak się grzeje? Muszę obniżyć napięcie zaraz za mostkiem, bo kondensatory mam na 450V, a bez rezystora napięcie na CE1 przekracza 450V.

Pozdrawiam
Zbyszek


... jeśli napięcie obciążonego zasilacza wynosi ok. 450 V lub trochę więcej, to jest bardzo dobre napięcie :D dla wzmacniacza na lampie 300B.
Szczelam, z tego Ub można spokojnie liczyć na lampę 370-380 V / Uak /, 60-70 V odłoży się na Rk, trochę spadnie na rezystancji TG... i gitara.

Napięcię anodowe- ja :lol: załączałbym na zmiennym- czyli kondensatory zasilacza ładują się pod obciążeniem, dla pewności można na upartego dać dwa w szereg / 350 V X 2 / i wyjdzie 750 V- nieprzebijalne. Lamp mocy nikt normalny nie wyjmuje pod obciążeniem, więc problem znika.

Ewentualne doregulowywanie napięcia zasilacza przez rezystor zastosowałbym w obwodzie zasilania prostownika. Moc tracona ta sama, ale napięcie na pierwszym elektrolicie nadmiernie nie wzrośnie.

... a te 370 V z zasilacza to za mało do przyzwoitego dźwięku z tej lampy. To dobre do 6S4S :D .
Ciągle początkujący od kilkunastu lat.
Olkus
2500...3124 posty
2500...3124 posty
Posty: 2850
Rejestracja: śr, 12 maja 2021, 10:57
Lokalizacja: Kraków/Węglówka
Kontakt:

Re: Wzmacniacz lampowy 300B SET

Post autor: Olkus »

Problem zbyt niskiego napięcia kondensatora należy rozwiązać wymianą go na taki na wyższe napięcie, tj. 500V, takie zresztą są podane na schemacie.

Pozdrawiam,
A.
Kupię lampy: 35Z4GT, 12K8GT,
Radio_Amator
25...49 postów
25...49 postów
Posty: 29
Rejestracja: wt, 8 marca 2022, 14:05
Lokalizacja: Toruń

Re: Wzmacniacz lampowy 300B SET

Post autor: Radio_Amator »

Olkus pisze: wt, 5 lipca 2022, 19:24 Problem zbyt niskiego napięcia kondensatora należy rozwiązać wymianą go na taki na wyższe napięcie, tj. 500V, takie zresztą są podane na schemacie.
No wiem, ale uparłem się, żeby UA wyszło 370V stąd taka walka ze zmniejszeniem tego napięcia - też jak na schemacie, naprawię to :wink:
Lisor pisze: wt, 5 lipca 2022, 18:39
... jeśli napięcie obciążonego zasilacza wynosi ok. 450 V lub trochę więcej, to jest bardzo dobre napięcie :D dla wzmacniacza na lampie 300B.
Szczelam, z tego Ub można spokojnie liczyć na lampę 370-380 V / Uak /, 60-70 V odłoży się na Rk, trochę spadnie na rezystancji TG... i gitara.

Napięcię anodowe- ja :lol: załączałbym na zmiennym- czyli kondensatory zasilacza ładują się pod obciążeniem, dla pewności można na upartego dać dwa w szereg / 350 V X 2 / i wyjdzie 750 V- nieprzebijalne. Lamp mocy nikt normalny nie wyjmuje pod obciążeniem, więc problem znika.

Ewentualne doregulowywanie napięcia zasilacza przez rezystor zastosowałbym w obwodzie zasilania prostownika. Moc tracona ta sama, ale napięcie na pierwszym elektrolicie nadmiernie nie wzrośnie.

... a te 370 V z zasilacza to za mało do przyzwoitego dźwięku z tej lampy. To dobre do 6S4S :D .
To się może udać. Mam sporo kondensatorów ale do 450V, mam miejsce w obudowie. Połączenie ich w szereg to nie problem. Nie pomyślałem o tym, ale od czego jest to zacne grono Forumowiczów... Dziękuję. Bałem się jednak, że to UA=440-450V będzie za wysokie.
Postaram się w tym tygodniu wszystko poskładać i wykonać pomiary.

Spokojnego wieczoru
Zbyszek
Lubię chleb ze smalcem
Awatar użytkownika
Marek7HBV
3125...6249 postów
3125...6249 postów
Posty: 3923
Rejestracja: wt, 1 grudnia 2015, 19:26

Re: Wzmacniacz lampowy 300B SET

Post autor: Marek7HBV »

Z transformatorem o Ra=3,5 k napięcie może być wyższe,jedynie trzeba zadbać o zachowanie nieprzekroczenia mocy strat anody { z 20 procentów zapasu nie zaszkodzi dla trwałości lamp}. :D
Lisor
1250...1874 posty
1250...1874 posty
Posty: 1507
Rejestracja: czw, 5 czerwca 2003, 12:05

Re: Wzmacniacz lampowy 300B SET

Post autor: Lisor »

Radio_Amator post_i[/quote pisze:
No wiem, ale uparłem się, żeby UA wyszło 370V stąd taka walka ze zmniejszeniem tego napięcia - też jak na schemacie, naprawię to :wink:




... trza by jeszcze rozgraniczyć, czy rozchodzi się o Uak, czy Ub. Te 370 V to mierzone względem katody, masy?

Domyślam się, że to Tatusiowe napięcie z KIT-u AVT- za małe, chociaż poprawne :lol: .
Ciągle początkujący od kilkunastu lat.
Radio_Amator
25...49 postów
25...49 postów
Posty: 29
Rejestracja: wt, 8 marca 2022, 14:05
Lokalizacja: Toruń

Re: Wzmacniacz lampowy 300B SET

Post autor: Radio_Amator »

Dzień dobry
Lisor pisze: wt, 5 lipca 2022, 21:10
... trza by jeszcze rozgraniczyć, czy rozchodzi się o Uak, czy Ub. Te 370 V to mierzone względem katody, masy?

Domyślam się, że to Tatusiowe napięcie z KIT-u AVT- za małe, chociaż poprawne :lol: .
Ja cały czas mierzę względem masy ponieważ tak zrozumiałem ten schemat, a w treści artykułu autorzy nie wspominają żeby mierzyć inaczej. Ale to nie problem i mogę pomierzyć :)

Ale z innej beczki. Cały czas męczy mnie ten rezystor R*... Szukałem i znalazłem identyczny zasilacz na stronie http://skarabo.net/sid-22-zasilacz-preampa.htm
filtr2.gif
filtr2.gif (1.32 KiB) Przejrzano 1741 razy
"W kolejnym układzie, za pomocą dzielnika napięcia składającego się z rezystorów R13-R15 możemy w łatwy sposób regulować napięcie wyjściowe. Będzie miało zbliżoną wartość do ustalonego przez proporcje R13/R15. I tak, gdy zastosujemy R13 o wartości np. 300k, a R15 o wartości 1M to na wyjściu filtra uzyskamy ok. 80% napięcia wejściowego (+V)."

To chyba rozwiąże problem - jak myślicie? U mnie ten T1 (Q1) jest na sporym radiatorze, wiem, że gdzieś ta moc musi się odłożyć. Nie wiem jak wyliczyć proporcje z tego dzielnika ale podstawię na początek w miejsce R5 ok. 150kΩ i zobaczę co to da.

Oczywiście liczę się z tym, że na nowo trzeba ustawić punkt pracy i tu moje kolejne pytanie. Czy twardo trzymać się założeń Ia=60mA, UA=370V? - (UA względem masy)
Rozpatrzę każdą sugestię :wink:
Może ktoś z Was wie, żeby ustalić Uak=???, a Ia=??? bądź UA=??? (to względem masy :)) i wówczas powinno to dobrze działać, podpowiedzcie proszę :twisted:

Wzmacniacz działa, gra sobie po kilkanaście minut. Moc wyszła ok. 4,6W (1kHz, 1V - do cięcia charakterystyki na oscyloskopie). Nie brumi, a tego bałem się najbardziej. Pasmo 20Hz-30kHz raczej bez spadku, ale to zbyt pobieżnie wykonałem. Dokładne pomiary, łącznie ze zniekształceniami, wykonam na samym końcu.

Na 100% każdy z Was ma większe doświadczenie i wiedzę ode mnie i chętnie was wysłucham - chętnie też się uczę.

Pozdrawiam
Zbyszek
Lubię chleb ze smalcem
Lisor
1250...1874 posty
1250...1874 posty
Posty: 1507
Rejestracja: czw, 5 czerwca 2003, 12:05

Re: Wzmacniacz lampowy 300B SET

Post autor: Lisor »

... ważnym jest, żeby wiedzieć do czego pomiar ma służyć. Uak pozwoli właściwie wyliczyć moc traconą na anodzie /Pa /. Ua to dla mnie będzie Uak+ Uk. Ub, napięcie zasilacza /baterii /.

Miłego mierzenia :D .
Ciągle początkujący od kilkunastu lat.
Lisor
1250...1874 posty
1250...1874 posty
Posty: 1507
Rejestracja: czw, 5 czerwca 2003, 12:05

Re: Wzmacniacz lampowy 300B SET

Post autor: Lisor »

... na początek jednak proponuję pozostać przy oszczędnym zasilaniu wzmacniacza, tak dla wprawki - Ub, całe 370 V wg KIT-u AVT.

A potem Uak 370-380 V, Uk 60-70 V + spadek napięcia na TG, prąd 65-75 mA. Czyli Ub może wynieść ok. 450 V, oczywiście na pierwszym kondensatorze będzie więcej, może blisko 500 V. Trza uważać :lol: .
Ciągle początkujący od kilkunastu lat.
ODPOWIEDZ