Forum stowarzyszenia „Trioda” - nowy serwer

Nie wiem czy zauważyliście, ale na schemacie radia Domino, są błędy, np. brak kropki połączenia, w lampie EF80 między siatką 3, katodą i żarzeniem.

Czołem.
Wiele schematów polskich urządzeń elektronicznych powszechnego użytku zawierała liczne błędy. Błędów tych było tak dużo, że oglądając dany schemat zawsze brałem na nie poprawkę i zachowywałem ostrożność. Bardzo często schematy miały podane błędne wartości napięć, błędne wartości rezystorów lub kondensatorów, a czasami zdarzało się, że na schematach brakowało podzespołów, które były niezbędne do prawidłowego działania urządzenia. Na mnóstwie schematów była informacja, że nie zawierają one zmian wynikających z ulepszania urządzenia przez producenta oraz mającego miejsce postępu technologicznego. Tak więc tutaj brak jednej kropki jakoś mnie nie razi, a każdy elektronik, mający podstawową wiedzę o działaniu podzespołów zapewne znajdzie tego typu pomyłki. Czy na tym schemacie zauważyłeś jeszcze jakieś inne błędy?

Pozdrawiam
Romek

Akurat ta jakoś sama wpadła mnie w oko, nie sprawdzałem tak dokładnie, ale na licznych schematach też widziałem błędy, najgorsze w tym jest to, iż jeśli dana osoba nie ma przygotowania teoretycznego to takie błędy zaprowadzą ją na manowce.

No i kolejny dylemat, posiadam dwie głowice UKF, jedna lampowa Telefunken z zakresem 88-104MHZ i tranzystorową GF33 przestrojoną na 88-108MHz,różnica sygnału jest między tymi głowicami około 50% na korzyść tranzystorowej, tylko jest jeden problem, nie mam układu ARcz, trzeba kilka razy ją przestrajać od chwili włączenia, jest problem, widzę tu dwa rozwiązania, pierwsze - jak zbudować układ ARcz w układzie lampowym, aby pasował do głowicy GF33, lub drugie rozwiązanie - kupno głowicy tranzystorowej bez sterowania przez ARcz do oscylatora. Chyba tylko na Romka mogę liczyć w podpowiedzi.

Budowa odbiornika wielolampowego z głowicą tranzystorową jest trochę dziwne. Głowica GF 33 ma ARcz na wyprowadzeniu nr 7, a jej niestabilność wynika z marnego przestrojenia. Zastosowany przez Kolegę detektor jest w stanie wytworzyć potrzebne napięcie dostrajania i wystarczy połączyć rezystorem odpowiedni punkt tegoż z wejściem regulacyjnym głowicy {stosując prawidłowy dla danego rozwiązania kierunek zmian napięcia regulacyjnego}. Rozwiązań praktycznych jest mnóstwo w sieci.

Wszystko się zgadza, dlatego mam takie wątpliwości, głowicę (GF33 to polska produkcja) i biorę pod uwagę złe przestrojenie, głowica kupiona na a.... mam rozeznanie i wiem , że nie wszyscy potrafią przestroić głowicę prawidłowo. Tylko brakuję mnie tego schematu i jego opis, a nie chcę uszkodzić sprzętu.

Czołem.
Przykłady lampowych głowic z wejściem ARCz (AFC, AFT) przedstawiłem na poprzedniej stronie. Weźmy choćby głowicę radia Pioneer SX-2000 i jej tor wzmacniacza p.cz.


W dolnym, prawym rogu widzimy diodę 1S85, która pełni rolę przestrajanego napięciem kondensatora dostrojczego, połączonego z wyjściem (anodą) przez kondensator przepustowy o pojemności 1 nF. Z drugiej strony dioda (jej katoda) połączona jest kondensatorem sprzęgającym z obwodem LC oscylatora i podparta dzielnikiem rezystorowym (1 MΩ i 47 kΩ) do masy. Dzielnik utrzymuje na katodzie diody napięcie w okolicach 5 V. W głowicy GF-33 wejście ARCz (AFC) połączone jest z katodą diody pojemnościowej (można ją jednak obrócić), która połączona jest przez kondensator sprzęgający z obwodem oscylatora.

Anoda Varikapu połączona jest bezpośrednio do masy, ale to zawsze można zmienić i zamiast do masy można ją podłączyć do małego kondensatora ceramicznego, np. 4,7 nF (połączonego z masą) i wyprowadzić jej sterowanie przez szeregowo włączony rezystor 100 kΩ. Uzyska się w ten sposób dwa wejścia ARCz, które można odpowiednio zaadoptować pod demodulator lampowy, a jeśli sygnał z niego ma za dużą wartość, to można podłączyć go do głowicy przez dzielnik rezystorowy (rezystory powinny mieć dużą wartość, gdyż prąd wsteczny diody jest bardzo mały, a większe rezystory nie obciążą wyjścia demodulatora).
Drugie wejście diody można wówczas podłączyć pod napięcie otrzymane z dzielnika, tak jak zostało to zrobione w głowicy radia Pioneer SX-2000.

EDIT:
I jeszcze jeden drobiazg - pozostawienie wejście ARCz głowicy GF-33 niepodłączonego ("wiszącego w powietrzu"), stanowić może błąd, gdyż wówczas na wejściu tym będzie mogło zmieniać się napięcie w sposób przypadkowy, co może zmniejszyć stabilność oscylatora lokalnego w głowicy.
Dioda pojemnościowa w każdym przypadku powinna być spolaryzowana zaporowo, a napięcie wsteczne powinno być większe od co najmniej 2 V. W przeciwnym wypadku dioda może zacząć przewodzić, przez co spadnie jej rezystancja dynamiczna i zacznie ona tłumić obwód rezonansowy, psując jego dobroć i pogarszając stabilność oscylatora w głowicy.

Pozdrawiam
Romek

Czyli konkluzja jest taka, w moim schemacie kondensator i jego plus w demodulatorze jest połączony z masą, czyli jest nie symetryczny, a jeśli odłączę od masy to będzie demodulator symetryczny i będzie można wykożystać napięcie dodatnie dla sygnału ARcz do głowicy przez redukcję na opornikach, w tym przypadku nie potrzeba zmieniać kieunku diody do sterowania ARcz w głowicy, czy tak ?

Witam

Demodulator stosunkowy typu niesymetrycznego to układ opracowany w Europie zachodniej (lata 50) dla lampy EABC80, gdzie katoda jednej z wbudowanej diody detekcyjnej jest połączona z masą. W Polsce zapożyczony z odbiorników zachodnioeuropejskich, jednak od lat 60 zastosowano diody germanowe i był stosowany praktycznie do końca produkcji odbiorników lampowych.

Dzikiws pisze: ndz, 14 grudnia 2025, 11:22 Czyli konkluzja jest taka, w moim schemacie kondensator i jego plus w demodulatorze jest połączony z masą, czyli jest nie symetryczny, a jeśli odłączę od masy to będzie demodulator symetryczny i będzie można wykożystać napięcie dodatnie dla sygnału ARcz do głowicy przez redukcję na opornikach, w tym przypadku nie potrzeba zmieniać kieunku diody do sterowania ARcz w głowicy, czy tak?

Powinno działać, ale trzeba pamiętać że układ ten wytwarza ujemne napięcie o wartości do kilkudziesięciu woltów do sterowania siatką trzecią pentody poprzedzającej detektor, takie prymitywne ARW. Tak więc przebudowa go na symetryczny zmniejszy to napięcie dwukrotnie.

Ok dzięki, więc jak wykonać układ, który poda napięcie dodatnie do układu ARcz w głowicy ?

Albo jeszcze inaczej, gdzieś czytałem, są głowice, które nie potrzebują napięcia ARcz, same w sobie mają kontrolę częstotliwości, gdzie taką mogę kupić, bo nic się mnie nie rzuca w oczy.

A najprosztszy sposób bez kosztów to odwrócenie diody pojemnościowej w głowicy i dostosować ujemne napięcie do sterowania ARcz w GF33.

https://i.ibb.co/kyWZRzC/DMTL-202.png Przyjąć jako wzór wykonania detektora.

Dzięki za schemat, na pewno przeanalizuję, w między czasie wyjąłem głowicę, rozmontowałem, wylutowałem i wlutowałem odwrotnie diodę pojemnościową w GF33, dałem z minusa kondensatora w demodulatorze przez opornik 1 Mega w szereg do masy z potencjometrem montażowym (chodzi o wielkość regulacji napięcia) 470 K om, połączenie na stałe bez wyłącznika, jest diametralna różnica, częstotliwość w głowicy się nie zmienia, a strojenie jest zuoełnie inne, w stosunku do bez ARcz stację trzyma dużo dłużej dostrojoną zanim zniknie. Jak na próbę to chyba jest dobrze. Dzięki za podpowiedzi.

Witam, kolejne próby zmiany, wyjąłem ostatni filtr fm z demodulatorem na dwóch diodach i dołożyłem lampę E81H jako detektor iloczynowy, w odsłuchu zmiana jest duża, ale mam pytania, chyba tylko Romek pomoże, mam zniekształcenia po obu stronach dostrojenia, na razie ustawiam wszystko na słuch, a dodatkowo na sygnale z generatora, jak mam postępować w celu szukania przyczyny, czy np. obniżyć dobroć filtrów pośr. czy zmienić jakieś elementy, sam układ iloczynowego mam z opisu "Lampowy, stereofoniczny tuner FM" - A. Zawada opisany w Elektronika Praktyczna 2/2004. Podaję schemat całej pośredniej.