Polskie i zagraniczne odbiorniki - porównanie parametrów torów FM

[Romekd]

Poniżej parametry i schematy poszczególnych bloków najdroższego, flagowego modelu o symbolu RT-300. Większość podzespołów jest produkcji firm europejskich. Tuner w latach dostępności w handlu kosztował w niemczech ok. 950 DM

0_Parametry Telefunkena RT-300.png

1_Głowica UKF tunera Telefunken RT-300_1981-1982.png

W głowicy zastosowano tranzystory polowe, dwubramkowe Mosfety firmy Texas Intruments, konkretnie konkretnie niemiecki oddział firmy: Texas Instruments Deutschland. Tranzystor typu BF441 były wyprodukowane przez firmę Telefunken.

2_Tor tunera FM Telefunken RT-300_1981-1982.png

Zastosowano je również w stopniach wzmacniających toru p.cz. sterującego wzmacniaczem scalonym TDA1047 firmy Siemens. W stereodekoderze pracował układ TCA4500A, opracowany i wprowadzony na rynek przez niemiecką firmę Telefunken (wprowadzenie w 1977 roku).

Pozdrawiam
Romek

[Romekd]

Kolejny ciekawy tuner z okresu przełomu lat 80., który chciałem w tym wątku przedstawić To Blaupunkt T-110. Blaupunkt T-110 to klasyczny, domowy tuner stacjonarny z przełomu lat 1979–1982, zaliczany w owym czasie do solidnej średniej klasy (mid-range) urządzeń Hi-Fi. Nie był to komponent flagowy z najwyższej półki cenowej, ale reprezentował segment sprzętu dla wymagających użytkowników domowych, kosztując w okresie produkcji około 500 DM (marek zachodnioniemieckich). Poniżej parametry tego tunera oraz fragmenty schematu, na których można przyjrzeć się poszczególnym blokom funkcjonalnym, tego urządzenia.

1_Tuner Blaupunkt T110 z lat 1979-1982_parametry.png

W głowicy pracują wyłącznie japońskie tranzystory znanych i renomowanych producentów. Na wejściu, we wzmacniaczu w.cz. pracuje tranzystor polowy typu j-fet 2SK61 firmy Toshiba, Mieszacz pracuje na tranzystorze bipolarnym w typowym układzie (wspólny emiter, filtr szeregowy 10,7 MHz w obwodzie bazy, sterowany z generatora w stabilnym układzie Seilera).

2_Głowica UKF tunera Blaupunkt T110 z lat 1979-1982.png

W torze pośredniej częstotliwości znajdują się trzy filtry piezoceramiczne i jeden na wyjściu głowicy, które zapewniają dobrą selektywność odbiornika. Wzmocnienie realizują japońskie tranzystory, scalony wzmacniacz różnicowy Toshiby i świetny wzmacniacz z demodulatorem HA11225 firmy Hitachi, za którym jako dekoder STEREO pracuje układ scalony HA1156, produkowany również przez japońską firmę Hitachi, po którym znajdują się jeszcze jedno tranzystorowe wzmacniacze z pętlą sprzężenia między emiterami tych tranzystorów, w której zastsowany potecjometr umożliwia poprawę separacji kanałów. Za nimi znajdują się już tylko dwa tranzystory, pełniące rolę wyciszania sygnału wyjściowego przy braku sygnału z anteny.

3_Tor p.cz. i dekoder STEREO Blaupunkta T110 z lat 1979-1982.png

Pozdrawiam
Romek

[hellcat]

Screenshot 2026-10-21 at 18-45-57 orion_st240_tuner_1500px.jpg (obraz JPEG 1500×731 pikseli).png

Romku, trochę rozlazły w różnych wątkach głowice i tor pcz, może warto by było przenieść do jednego wątka?
Na Węgrzech na początku lat `80-tych powstała nie tylko miniwieża, Orion wypuścił normalną wieżę, gdzie każdy segment
miał osobne zasilanie.
Tu tylko o tunerze, gdzie konstruktorzy wykorzystali wszystko do czego mieli dostęp wtedy.
(ograniczenie dewizowe, lista COCOM itp)
I tak powstał tuner ST 240 chyba najlepszy odbiornik (co do UKF-u) na Węgrzech.
Poniżej głowica tego tunera.

[Romekd]

Czołem.

Screenshot 2026-10-21 at 18-45-57 orion_st240_tuner_1500px.jpg (obraz JPEG 1500×731 pikseli).pngRomku, trochę rozlazły w różnych wątkach głowice i tor pcz, może warto by było przenieść do jednego wątka?

Też zauważyłem powstanie pewnego bałaganu w tematach związanych z tunerami FM. Porządkowanie tego byłoby bardzo trudne, gdyż wiele swoich postów zamieściłem jako odpowiedzi na pytania zadawane w tych różnych wątkach (np. odpowiedź na pytanie "czy w polskich tunerach spotykało się więcej niż dwa stopnie wzmacniacza w.cz. w głowicy UKF"). To właśnie z tych powodów postanowiłem nowe wpisy zamieszczać w tym wątku. W miarę jak będę rozwijał temat tunerów FM, tu będę zamieszczał uwagi o budowie ich torów i co najwyżej linkował wcześniejsze załączniki z tamtych wątków.

Na Węgrzech na początku lat `80-tych powstała nie tylko miniwieża, Orion wypuścił normalną wieżę, gdzie każdy segment
miał osobne zasilanie.
Tu tylko o tunerze, gdzie konstruktorzy wykorzystali wszystko do czego mieli dostęp wtedy.
(ograniczenie dewizowe, lista COCOM itp)
I tak powstał tuner ST 240 chyba najlepszy odbiornik (co do UKF-u) na Węgrzech.
Poniżej głowica tego tunera.

Przedstawiony przez Ciebie tuner można świetnie wykorzystać do analizy pewnych zmian, jakie dokonywane były przez znanych producentów radiowego sprzętu audio w latach nieco późniejszych, gdzie zdano sobie sprawę, że specjalizowane układy scalone, stanowiące konkretny blok wzmacniacza i demodulatora (wykorzystywane w sposób kompletny w tańszych i starszych modelach odbiorników), można wykorzystać jedynie w pewnej części, jako część bardziej rozbudowanego układu wzmacniacza p.cz., uzyskując w ten sposób dalszą poprawę poprawę parametrów urządzenia. W pokazanym przez Ciebie tunerze ORION ST-240 widać bardzo dobrze powoli pojawiające się trendy - prosty układ wzmacniacza p.cz. TCA420A (z wewnętrznym demodulatorem, z którego jednak nie skorzystano) został wykorzystany jedynie w części wzmacniacza p.cz. z ogranicznikami amplitudy, a po nim zastosowano kolejne dwa stopnie tranzystorowe, pracujące jako wzmacniacze i elementy sterowania klasycznego demodulatora stosunkowego na diodach. Takie właśnie zmiany stosowano też w tunerach renomowanych firm europejskich i japońskich, z tym że w tunerach produkowanych w Europie z różnych względów zmiany te dokonywała się dużo wolniej, przez co firmy japońskie zaczęły szybko wyprzedzać firmy europejskie w postępie technologicznym i spadku kosztów produkcji. W tunerze ORION ST-240 zastosowano wile zmian już w głowicy UKF. Na wejściu zastosowano tłumik z diodami PIN (trzy diody BA379, sterowane tranzystorem), przełączane specjalnymi diodami przełączającymi cewki i kondensatory obwodów LC dla przełączania pasm UKF, dwubramkowy tranzystor MOSFET i zrównoważony scalony mieszacz z układem SO42P. To naprawdę bardzo przemyślana konstrukcja. Bardzo ciekawy jest tor wzmacniacza pośredniej częstotliwości, gdzie na wejściu również znajduje się dwubramkowy MOSFET (objęty innym obwodem ARW), trzy filtry piezoceramiczne dla uzyskania odpowiedniej selektywności, wykorzystano tylko fragment popularnego układu TCA420A i dodano kolejne stopnie by jeszcze bardziej podnieść wzmocnienie i uzyskać korzystniejsze ograniczenie amplitudy - majstersztyk...
Poniżej fragmenty schematu z tymi blokami.

Wzmacniacz p.cz. I Orion ST-240.png

Wzmacniacz p.cz. II Orion ST-240.png

Zastosowano też bardzo dobry w tamtych czasach (później opracowano jeszcze lepsze) stereodekoder TCA4500A, a za nim dobre filtry sygnałów 19 KHz i 38 kHz i wielotranzystorowy wzmacniacz m.cz. (w przedstawionych przeze mnie modelach tunerów innych firm często był tam tylko jeden tranzystor w najprostszej konfiguracji wzmacniacza-filtru).

Dekoder i elementy toru m.cz tunera ORION ST-240.png

Pozdrawiam
Romek